Τα bonus αποτελούν συχνή πρακτική στις επιχειρήσεις, είτε ως κίνητρο απόδοσης προς τους εργαζομένους είτε ως επιπλέον αμοιβή για συγκεκριμένες επιτυχίες. Ωστόσο, πολλοί αναρωτιούνται πώς φορολογούνται αυτά τα ποσά και αν υπάρχουν τρόποι να μειωθεί η φορολογική επιβάρυνση.
Φορολογία bonus για μισθωτούς εργαζόμενους
Στην Ελλάδα, τα bonus που καταβάλλονται σε μισθωτούς θεωρούνται εισόδημα από μισθωτή εργασία και φορολογούνται όπως ο βασικός μισθός. Αυτό σημαίνει ότι υπόκεινται σε:
- Φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων (ΦΕΦΠ), σύμφωνα με την κλίμακα φορολογίας μισθωτών.
- Κρατήσεις για ασφαλιστικές εισφορές, αν το bonus εντάσσεται στον μισθό.
- Ειδική εισφορά αλληλεγγύης (αν το συνολικό εισόδημα υπερβαίνει τις 12.000 ευρώ, εκτός αν έχει καταργηθεί για συγκεκριμένες κατηγορίες).
Παράδειγμα φορολόγησης bonus μισθωτού
Έστω ότι ένας εργαζόμενος λαμβάνει bonus 5.000 ευρώ. Αν υπάγεται σε φορολογικό συντελεστή 22% (σύμφωνα με την κλίμακα μισθωτών), θα καταβάλει:
- 1.100 ευρώ σε φόρο εισοδήματος.
- Επιπλέον, θα γίνουν κρατήσεις για ασφαλιστικές εισφορές (περίπου 16%), δηλαδή περίπου 800 ευρώ.
Καθαρό ποσό που θα λάβει ο εργαζόμενος: ~3.100 ευρώ.
Φορολογία bonus για ελεύθερους επαγγελματίες
Για ελεύθερους επαγγελματίες ή όσους έχουν εισόδημα από ατομική επιχείρηση, το bonus αντιμετωπίζεται ως εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα. Αυτό σημαίνει ότι υπόκειται σε:
- Φορολογία με συντελεστή 9% έως 44% (ανάλογα με το συνολικό εισόδημα).
- Προκαταβολή φόρου εισοδήματος (αν δεν έχουν απαλλαγή).
- Ασφαλιστικές εισφορές στον ΕΦΚΑ (βάσει του ετήσιου εισοδήματος).
Παράδειγμα φορολόγησης bonus ελεύθερου επαγγελματία
Έστω ότι ένας ελεύθερος επαγγελματίας λαμβάνει bonus 5.000 ευρώ. Αν υπάγεται σε φορολογικό συντελεστή 22%, θα καταβάλει:
- 1.100 ευρώ σε φόρο εισοδήματος.
- Εισφορά ΕΦΚΑ (26,95%): ~1.350 ευρώ.
- Προκαταβολή φόρου (55% του φόρου εισοδήματος): ~600 ευρώ.
Καθαρό ποσό που θα λάβει ο επαγγελματίας: ~1.950 ευρώ.
Bonus σε είδος: Πώς φορολογούνται
Εκτός από χρηματικά bonus, πολλοί εργαζόμενοι λαμβάνουν bonus σε είδος, όπως:
- Εταιρικό αυτοκίνητο.
- Επιταγές τροφίμων ή δωροεπιταγές.
- Μετοχές της εταιρείας.
Ανάλογα με την αξία τους και τον τρόπο διάθεσης, αυτά μπορεί να υπόκεινται σε φορολογία εισοδήματος ή να κατατάσσονται σε παροχές χωρίς φορολογική επιβάρυνση (αν τηρούν συγκεκριμένα όρια που προβλέπει η νομοθεσία).
Υπάρχουν τρόποι για μείωση της φορολογίας του bonus;
Οι εργοδότες μπορούν να επιλέξουν εναλλακτικές μορφές αποδοχών, ώστε να μειώσουν τη φορολογική επιβάρυνση, όπως:
- Εταιρικές παροχές (ιδιωτική ασφάλιση, κάρτες σίτισης κ.λπ.), που δεν υπόκεινται σε φόρο αν δεν ξεπερνούν τα επιτρεπόμενα όρια.
- Stock options (δικαιώματα αγοράς μετοχών της εταιρείας), τα οποία φορολογούνται ευνοϊκότερα.
Συμπέρασμα
Το bonus αντιμετωπίζεται φορολογικά ως μέρος του εισοδήματος, με ανάλογες επιβαρύνσεις. Ωστόσο, υπάρχουν τρόποι για φορολογική βελτιστοποίηση, είτε μέσω παροχών σε είδος είτε μέσω εναλλακτικών μορφών αμοιβών.