Τα τεκμήρια διαβίωσης είναι ίσως ο πιο «τρομακτικός» όρος της ελληνικής φορολογίας. Πρόκειται για ελάχιστα ποσά δαπάνης που «χρεώνει» η εφορία σε κάθε φορολογούμενο βάσει των περιουσιακών του στοιχείων. Με τον Ν. 5246/2025, από το φορολογικό έτος 2025 τα τεκμήρια μειώνονται μεσοσταθμικά κατά 30%-35% για κατοικίες και έως 73% για αυτοκίνητα. Σε αυτόν τον οδηγό θα δεις όλους τους ενημερωμένους πίνακες, πρακτικά παραδείγματα υπολογισμού και τρόπους για να καλύψεις το τεκμήριό σου.
Τι είναι τα τεκμήρια διαβίωσης
Τα τεκμήρια διαβίωσης (ή αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης) είναι ελάχιστα ποσά ετήσιας δαπάνης που το Δημόσιο θεωρεί ότι ξοδεύει ένας φορολογούμενος βάσει των περιουσιακών στοιχείων που κατέχει (κατοικία, αυτοκίνητο, σκάφος, πισίνα κ.λπ.). Εάν το δηλωθέν εισόδημά σου είναι μικρότερο από το άθροισμα των τεκμηρίων, η φορολόγηση γίνεται με βάση το τεκμαρτό εισόδημα – όχι με βάση το πραγματικό.
Βασικοί ορισμοί
- Τεκμήριο διαβίωσης: το ελάχιστο ποσό ετήσιας δαπάνης που «χρεώνει» η εφορία για τη χρήση περιουσιακών στοιχείων.
- Τεκμήριο απόκτησης: το ποσό που δαπανήθηκε για την αγορά περιουσιακού στοιχείου (ακίνητο, αυτοκίνητο κ.λπ.).
- Τεκμαρτό εισόδημα: το εισόδημα που προκύπτει από τα τεκμήρια, όταν είναι μεγαλύτερο από το πραγματικό δηλωθέν.
- Αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης: επίσημος όρος των τεκμηρίων στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος.
- Ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη: 3.000€ για άγαμο, 5.000€ για έγγαμους – προστίθεται αυτόματα σε όλους.
1. Τεκμήριο κύριας κατοικίας (Νέα κλίμακα 2026)
Το τεκμήριο υπολογίζεται κλιμακωτά με βάση τα τετραγωνικά μέτρα των κύριων χώρων της κατοικίας (ιδιοκατοικούμενης, μισθωμένης ή δωρεάν παραχωρημένης).
Νέα ποσά ανά τ.μ. (Ν. 5246/2025)
| Τ.μ. κύριων χώρων | Νέο ποσό (2026) | Παλαιό ποσό |
| Έως 80 τ.μ. | 28 €/τ.μ. | 40 €/τ.μ. |
| 81 – 120 τ.μ. | 45 €/τ.μ. | 65 €/τ.μ. |
| 121 – 200 τ.μ. | 77 €/τ.μ. | 110 €/τ.μ. |
| 201 – 300 τ.μ. | 140 €/τ.μ. | 200 €/τ.μ. |
| Πάνω από 300 τ.μ. | 280 €/τ.μ. | 400 €/τ.μ. |
Προσαυξήσεις & μειώσεις
- +30% για κατοικίες σε περιοχές με τιμή ζώνης 2.800€–4.999€/τ.μ.
- +58% για κατοικίες σε περιοχές με τιμή ζώνης από 5.000€/τ.μ. και άνω.
- +20% για μονοκατοικίες (ανεξάρτητα από περιοχή).
- −50% για δευτερεύουσες κατοικίες.
- Βοηθητικοί χώροι: το τεκμήριο για αυτούς είναι το 40% του αντίστοιχου ποσού των κύριων χώρων.
Παράδειγμα υπολογισμού – Διαμέρισμα 95 τ.μ.
Διαμέρισμα 95 τ.μ. κύριων χώρων + 10 τ.μ. αποθήκη, σε τιμή ζώνης 1.800€/τ.μ. (χωρίς προσαύξηση):
- Πρώτα 80 τ.μ. × 28€ = 2.240€
- Επόμενα 15 τ.μ. × 45€ = 675€
- Βοηθητικός χώρος 10 τ.μ. × (28€ × 40%) = 112€
Σύνολο τεκμηρίου: 3.027€
Παράδειγμα – Μονοκατοικία 180 τ.μ. σε ακριβή περιοχή
Μονοκατοικία 180 τ.μ. σε τιμή ζώνης 5.500€/τ.μ.:
- Πρώτα 80 τ.μ. × 28€ = 2.240€
- Επόμενα 40 τ.μ. (81–120) × 45€ = 1.800€
- Επόμενα 60 τ.μ. (121–200) × 77€ = 4.620€
- Βασικό σύνολο: 8.660€
- +58% ακριβής περιοχής: 8.660€ × 1,58 = 13.682,80€
- +20% μονοκατοικίας: 13.682,80€ × 1,20 = 16.419,36€
Τελικό τεκμήριο: 16.419,36€
2. Τεκμήριο επιβατικού αυτοκινήτου Ι.Χ.
Ο τρόπος υπολογισμού διαφοροποιείται ανάλογα με την ημερομηνία 1ης ταξινόμησης του οχήματος:
Α) Ι.Χ. με 1η ταξινόμηση έως 31/10/2010 – Υπολογισμός βάσει κυβικών
| Κυβισμός (κ.εκ.) | Ετήσιο τεκμήριο |
| Έως 1.200 | 4.000 € |
| 1.201 – 2.000 | +600€ ανά 100 κ.εκ. πάνω από 1.200 |
| 2.001 – 3.000 | +900€ ανά 100 κ.εκ. πάνω από 2.000 |
| Πάνω από 3.000 | +1.200€ ανά 100 κ.εκ. πάνω από 3.000 |
Μειώσεις λόγω παλαιότητας (για αυτή την κατηγορία):
- −30% για οχήματα 5 έως 10 ετών
- −50% για οχήματα άνω των 10 ετών
Β) Ι.Χ. με 1η ταξινόμηση από 1/11/2010 και μετά – Υπολογισμός βάσει CO₂
Εδώ έγινε η μεγαλύτερη αλλαγή: το τεκμήριο αποσυνδέεται από τα κυβικά και υπολογίζεται με βάση τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO₂ σε γραμμάρια/χλμ), όπως ακριβώς και τα τέλη κυκλοφορίας.
| Εκπομπές CO₂ (γρ./χλμ.) | Ετήσιο τεκμήριο (ενδεικτικά) |
| 0 – 122 (ηλεκτρικά/υβριδικά/μικρά) | Μηδενικό ή πολύ χαμηλό |
| 123 – 139 | Περίπου 660€ – 1.120€ |
| 140 – 166 | Περίπου 1.400€ – 2.000€ |
| 167 – 208 | Περίπου 2.180€ – 3.300€ |
| Από 209 και άνω | Από 3.800€ και άνω |
Προσοχή: Σε αυτή την κατηγορία ΔΕΝ εφαρμόζονται μειώσεις παλαιότητας (ούτε −30% ούτε −50%).
Πρακτικά παραδείγματα αυτοκινήτων
Παράδειγμα 1 – VW Golf 1.6, 1ης ταξινόμησης 2008 (παλιό σύστημα)
- Βασικό τεκμήριο: 4.000€ + (4 × 600€) = 6.400€
- Παλαιότητα >10 ετών: −50% = 3.200€
Τελικό τεκμήριο: 3.200€
Παράδειγμα 2 – Toyota Yaris 1.0, 1ης ταξινόμησης 2015 (νέο σύστημα)
- Εκπομπές CO₂: περίπου 105 γρ./χλμ. (εμπίπτει στην κλίμακα 0–122)
Τελικό τεκμήριο: περίπου 0€ – μεγάλη μείωση σε σχέση με το παλαιό σύστημα.
Παράδειγμα 3 – BMW X5 3.0, 1ης ταξινόμησης 2018 (νέο σύστημα)
- Εκπομπές CO₂: περίπου 195 γρ./χλμ.
Τελικό τεκμήριο: περίπου 2.850€ (αντί για 16.000€+ που θα ήταν με τα παλαιά κυβικά).
3. Τεκμήριο σκαφών αναψυχής
Το τεκμήριο υπολογίζεται με βάση το μήκος του σκάφους και τον τύπο του (μηχανοκίνητο ή ιστιοφόρο). Με τον νέο νόμο, τα ποσά μειώνονται κατά περίπου 30%.
| Μήκος σκάφους | Μηχανοκίνητο (2026) | Ιστιοφόρο (2026) |
| Έως 7 μέτρα | 2.800 € | −50% επί του μηχανοκίνητου |
| 8 – 10 μέτρα | από 5.600€ και αυξάνεται | −50% |
| 11 – 12 μέτρα | +7.000€ ανά μέτρο | −50% |
| Πάνω από 12 μέτρα | πολύ υψηλά ποσά, κλιμακωτά | −50% |
- Μείωση −15% για σκάφη 5–10 ετών
- Μείωση −30% για σκάφη άνω των 10 ετών
- Επαγγελματικά σκάφη εξαιρούνται
4. Άλλα τεκμήρια διαβίωσης
| Περιουσιακό στοιχείο | Ετήσιο τεκμήριο |
| Εξωτερική πισίνα | 160€/τ.μ. για τα πρώτα 60 τ.μ. – 320€/τ.μ. για τα επόμενα |
| Εσωτερική πισίνα | Διπλάσια τεκμήρια από εξωτερική |
| Αεροσκάφος / ελικόπτερο | Πολύ υψηλά τεκμήρια βάσει ιπποδύναμης |
| Δίδακτρα σε ιδιωτικά σχολεία | Όσα πραγματικά καταβλήθηκαν |
| Οικιακός βοηθός/οδηγός | Από 5.625€ έως πολλαπλάσια |
| Ελάχιστη αντικειμενική (άγαμος) | 3.000 € |
| Ελάχιστη αντικειμενική (έγγαμοι) | 5.000 € (συνολικά) |
5. Τεκμήρια απόκτησης περιουσιακών στοιχείων
Εκτός από τα τεκμήρια διαβίωσης, υπάρχουν και τα τεκμήρια απόκτησης – ποσά που δαπανάς για αγορές και «χρεώνονται» στο έτος απόκτησης:
- Αγορά ή ανέγερση ακινήτου
- Αγορά αυτοκινήτου, σκάφους, μηχανής
- Αγορά επιχείρησης, μετοχών, ομολόγων, μεριδίων αμοιβαίων κεφαλαίων
- Αγορά έργων τέχνης άνω των 10.000€
- Δάνεια, προσφορές, χορηγίες, δωρεές άνω των 300€
- Τοκοχρεολυτικές δόσεις δανείων
- Εξόφληση φόρου κληρονομιάς / δωρεάς
6. Ποιοι εξαιρούνται από τα τεκμήρια
- ΑμεΑ με αναπηρία 67% και άνω (για το τεκμήριο αυτοκινήτου)
- Πολύτεκνοι (μειωμένο τεκμήριο αυτοκινήτου)
- Άτομα με κινητικά προβλήματα (ειδικά διασκευασμένα οχήματα)
- Αλλοδαποί μη φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας
- Επιχειρήσεις ενοικίασης αυτοκινήτων ή σχολές οδηγών (για το στόλο τους)
- Ταξί, διδακτικά, ασθενοφόρα, νεκροφόρες
- Εξαρτώμενα τέκνα με ίδιο εισόδημα: εξαιρούνται πλέον από την ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη 3.000€ (νέα διάταξη)
7. Πώς καλύπτεται η διαφορά τεκμηρίου
Αν το δηλωθέν εισόδημα δεν καλύπτει τα τεκμήρια, μπορείς να δικαιολογήσεις τη διαφορά με τους εξής τρόπους:
- Ανάλωση κεφαλαίου προηγουμένων ετών: αθροιστικά αποταμιευμένα ποσά από προηγούμενα έτη.
- Εφάπαξ: από σύνταξη ή ασφαλιστικό ταμείο.
- Κέρδη από πώληση ακινήτου ή αυτοκινήτου
- Δάνειο: τραπεζικό ή από συγγενείς, αποδεδειγμένο με νόμιμο τρόπο.
- Κληρονομιά, δωρεά, γονική παροχή
- Εισοδήματα από εξωτερικό (αποδεδειγμένα).
- Λαχεία, τυχερά παιχνίδια, αποζημιώσεις
- Επιδόματα ανεργίας ή κοινωνικά επιδόματα (όσα εξαιρούνται της φορολογίας).
8. Πλήρες παράδειγμα υπολογισμού συνολικού τεκμηρίου
Έστω 4μελής οικογένεια (έγγαμοι με 2 τέκνα):
- Κύρια κατοικία: 110 τ.μ. διαμέρισμα, τιμή ζώνης 2.200€/τ.μ.
- Δευτερεύουσα κατοικία: 70 τ.μ. εξοχικό
- Αυτοκίνητο: SUV 1.600κ.εκ., 1η ταξινόμηση 2019, CO₂ 145 γρ./χλμ.
- Χωρίς σκάφος, πισίνα ή οικιακούς βοηθούς
Υπολογισμός:
- Κύρια κατοικία 110 τ.μ.: (80×28€) + (30×45€) = 2.240€ + 1.350€ = 3.590€
- Δευτερεύουσα 70 τ.μ.: (70×28€) × 50% = 980€
- Αυτοκίνητο (CO₂ 145): περίπου 1.600€
- Ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη (έγγαμοι): 5.000€
Σύνολο τεκμηρίων: περίπου 11.170€
Αν το δηλωθέν οικογενειακό εισόδημα είναι 20.000€ ή μεγαλύτερο, τα τεκμήρια καλύπτονται. Αν είναι μικρότερο, η εφορία θα φορολογήσει με βάση τα 11.170€.
Συχνές ερωτήσεις (FAQ)
Τα νέα μειωμένα τεκμήρια ισχύουν φέτος;
Ναι. Εφαρμόζονται από το φορολογικό έτος 2025, δηλαδή στις δηλώσεις που υποβάλλονται το 2026.
Αν έχω μόνο μισθό και κανένα άλλο περιουσιακό, έχω τεκμήριο;
Ναι, όλοι έχουν την ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη (3.000€ άγαμοι, 5.000€ έγγαμοι). Δεν υπάρχει «μηδενικό» τεκμήριο.
Τι γίνεται αν το εισόδημά μου είναι μικρότερο από τα τεκμήρια;
Φορολογείσαι στη διαφορά με συντελεστή 22% (για μισθωτούς/συνταξιούχους) ή 26% για επιχειρηματική δραστηριότητα, εκτός αν δικαιολογήσεις τη διαφορά με ανάλωση κεφαλαίου ή άλλο αποδεκτό τρόπο.
Το ηλεκτρικό αυτοκίνητο έχει τεκμήριο;
Τα ηλεκτρικά και υβριδικά οχήματα με χαμηλές εκπομπές CO₂ (έως 122 γρ./χλμ.) έχουν μηδενικό ή ελάχιστο τεκμήριο βάσει του νέου συστήματος.
Πώς δηλώνω δευτερεύουσα κατοικία;
Στον Πίνακα 5 του Ε1, επιλέγοντας «δευτερεύουσα κατοικία». Το τεκμήριο υπολογίζεται με έκπτωση 50% έναντι της κύριας. Υπάρχει όριο έως 2 δευτερεύουσες κατοικίες.
Αν νοικιάζω σπίτι έχω τεκμήριο;
Ναι. Το τεκμήριο κατοικίας εφαρμόζεται είτε είσαι ιδιοκτήτης είτε ενοικιαστής είτε σου έχει παραχωρηθεί δωρεάν.
Μπορώ να μην δηλώσω ένα αυτοκίνητο για να αποφύγω τεκμήριο;
Όχι. Τα αυτοκίνητα ελέγχονται αυτόματα μέσω του Υπουργείου Μεταφορών. Η απόκρυψη μπορεί να οδηγήσει σε πρόστιμα και καταλογισμό φόρου.
Τι είναι ο φόρος πολυτελούς διαβίωσης;
Επιπλέον φόρος για αυτοκίνητα με κινητήρα άνω των 1.929 κ.εκ., σκάφη άνω των 5 μέτρων, αεροσκάφη και πισίνες. Υπολογίζεται ως 5% ή 13% του τεκμηρίου, ανάλογα με την κατηγορία.
Συμπέρασμα
Τα τεκμήρια διαβίωσης αποτελούν έναν από τους πιο κρίσιμους παράγοντες της φορολογικής σου δήλωσης. Με τον Ν. 5246/2025, περίπου 477.000 φορολογούμενοι ευνοούνται από μειώσεις έως 73% σε αυτοκίνητα και 35% σε κατοικίες. Ωστόσο, η ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη (3.000€/5.000€) παραμένει και ισχύει για όλους.
Η σωστή παρακολούθηση του «κεφαλαίου ανάλωσης» από προηγούμενα έτη είναι το καλύτερο όπλο για την κάλυψη τυχόν διαφοράς τεκμηρίου. Αν έχεις πολυσύνθετη εικόνα, σπάταλα περιουσιακά στοιχεία ή χαμηλό δηλωθέν εισόδημα, συμβουλέψου λογιστή-φοροτεχνικό πριν την υποβολή της δήλωσης.