Μεταβολή Φορολογικής Κατοικίας: Διαδικασία & Προθεσμίες

Αν και δεν αποτελεί υποχρεωτική ενέργεια, η μεταβολή φορολογικής κατοικίας αδιαμφισβήτητα συμφέρει όσους φορολογούμενους μετεγκαθίστανται στο εξωτερικό τόσο από φορολογική όσο και από διαδικαστική άποψη.

Αφενός, αποφεύγεται η διπλή φορολόγηση, σε περίπτωση που η χώρα μετεγκατάστασης δεν έχει υπογράψει σύμβαση αποφυγής διπλής φορολογίας εισοδήματος (ΣΑΔΦΕ) με την Ελλάδα.

Αφετέρου, ο φορολογούμενος “γλιτώνει” τις συνεννοήσεις με την ελληνική φορολογική διοίκηση, οι οποίες μπορούν να πραγματοποιηθούν μόνο διά εκπροσώπου, όταν ο ίδιος δεν βρίσκεται στη χώρα.

Για αυτό και σήμερα θα δούμε τη διαδικασία για τη μεταβολή φορολογικής κατοικίας και τις σχετικές προθεσμίες που αξίζει να γνωρίζεις.

Πριν από αυτό, όμως, ας ξεκαθαρίσουμε πότε θεωρείσαι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας και πότε φορολογικός κάτοικος εξωτερικού.

Πότε Θεωρείσαι Φορολογικός Κάτοικος Ελλάδας;

Ως φυσικό πρόσωπο (ιδιώτης), φορολογικός κάτοικος Ελλάδας θεωρείσαι εφόσον:

1. Έχεις στην Ελλάδα τη μόνιμη ή κύρια κατοικία σου ή τη συνήθη διαμονή σου ή το κέντρο των ζωτικών του συμφερόντων, δηλαδή τους προσωπικούς και οικονομικούς δεσμούς, ή
2. Είσαι προξενικός, διπλωματικός ή δημόσιος λειτουργός παρόμοιου καθεστώτος ή δημόσιος υπάλληλος που έχει την ελληνική ιθαγένεια και υπηρετείς στην αλλοδαπή ή 
3. Βρίσκεσαι στην Ελλάδα για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει 183 ημέρες αθροιστικά εντός δωδεκαμήνου. Βέβαια, εξαίρεση έχουμε στην περίπτωση που η άνω των 183 ημερών διαμονή στην Ελλάδα έγινε για τουριστικούς, ιατρικούς, θεραπευτικούς ή παρόμοιους ιδιωτικούς σκοπούς και δεν υπερέβη τις 365 ημέρες, συμπεριλαμβανομένων και των σύντομων διαστημάτων παραμονής στο εξωτερικό.

Βάσει των κριτηρίων αυτών, αντιλαμβανόμαστε και πότε κάποιος μπορεί να θεωρηθεί φορολογικός κάτοικος εξωτερικού/αλλοδαπής.

Πότε Θεωρείσαι Φορολογικός Κάτοικος Εξωτερικού;

Το πότε μπορείς να θεωρηθείς φορολογικός κάτοικος εξωτερικού/αλλοδαπής μας το απαντούν οι προϋποθέσεις για το πότε κάποιος είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας.

Δηλαδή, σε περίπτωση που δεν πληρούνται οι παραπάνω προϋποθέσεις, δε θεωρείσαι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας και μπορείς να μεταβάλεις τη φορολογική κατοικία σου, ώστε και επισήμως να αντιμετωπίζεσαι ως φορολογικός κάτοικος εξωτερικού από την ελληνική φορολογική διοίκηση.

Για τη μεταβολή φορολογικής κατοικίας, λοιπόν, θα πρέπει να ακολουθηθεί συγκεκριμένη διαδικασία και εντός ορισμένων προθεσμιών, όπως ακριβώς περιγράφεται παρακάτω.

Ποια η Διαδικασία για τη Μεταβολή Φορολογικής Κατοικίας;

Η μεταβολή φορολογικής κατοικίας από την Ελλάδα στο εξωτερικό πραγματοποιείται με απευθείας αίτηση στην αρμόδια ΔΟΥ. Ειδικότερα:

Α. Η αίτηση για μεταβολή φορολογικής κατοικίας υποβάλλεται στο Τμήμα/Γραφείο Συμμόρφωσης & Σχέσεων της ΔΟΥ, στην οποία μέχρι τώρα υποβάλλεις δήλωση φορολογίας εισοδήματος ως φορολογικός κάτοικος Ελλάδας.

Η προθεσμία για την υποβολή αιτήσεων ξεκινά την 1η Ιανουαρίου κάθε έτους και κλείνει την τελευταία εργάσιμη μέρα του πρώτου δεκαήμερου του Μαρτίου του φορολογικού έτους που ακολουθεί το φορολογικό έτος αναχώρησης.

Δηλαδή, εάν η 10η Μαρτίου είναι Σάββατο και η 9η Μαρτίου Παρασκευή, η προθεσμία θα λήξει την 9η Μαρτίου ως τελευταία εργάσιμη του πρώτου δεκαημέρου.

Β.  Ως έντυπο της αίτησης, υποβάλλεται το Μ0 με συνημμένα τα έντυπα Μ1 και Μ7 συμπληρωμένα και έγγραφη δήλωσή σου με γνήσιο υπογραφής για τον ορισμό φορολογικού εκπροσώπου στην Ελλάδα.

Γ. Συγχρόνως με τα παραπάνω, οφείλεις να καταθέσεις ως στη ΔΟΥ ένα από τα εξής δικαιολογητικά:

• Βεβαίωση φορολογικής κατοικίας από το κράτος όπου δηλώνεις φορολογικός κάτοικος, από την οποία να προκύπτει ότι είσαι φορολογικός κάτοικος αυτού του κράτους. Εάν τώρα έχεις εγκατασταθεί σε κράτος με το οποίο η Ελλάδα έχει συνάψει σύμβαση αποφυγής διπλής φορολογίας εισοδήματος (ΣΑΔΦΕ) και αποκτάς εισόδημα στην Ελλάδα, μπορείς αντ’ αυτού να προσκομίσεις Αίτηση για την Εφαρμογή της ΣΑΔΦΕ όπου είναι ενσωματωμένο το πιστοποιητικό φορολογικής κατοικίας.
• Ειδάλλως, αντίγραφο του εκκαθαριστικού της φορολογικής δήλωσης που υπέβαλες στο άλλο κράτος ή αντίγραφο της φορολογικής δήλωσης, σε περίπτωση που δεν υπάρχει εκκαθαριστικό.

Εάν, τώρα δεν είναι δυνατή η κατάθεση κάποιου από τα παραπάνω δικαιολογητικά, τότε μπορείς να υποβάλεις βεβαίωση από οποιαδήποτε άλλη δημόσια, δημοτική ή αναγνωρισμένη αρχή, η οποία θα αποδεικνύει τον ισχυρό δεσμό σου με το άλλο κράτος ως κέντρο των ζωτικών συμφερόντων σου.

Ως προθεσμία για την προσκόμιση των δικαιολογητικών αυτών, τίθεται η τελευταία εργάσιμη μέρα του πρώτου δεκαήμερου του Σεπτεμβρίου του φορολογικού έτους που ακολουθεί το φορολογικό έτος αναχώρησης.

Δ. Τα παραπάνω αλλοδαπά έγγραφα θα πρέπει να έχουν επικυρωθεί με σφραγίδα apostille όπου αυτή γίνεται δεκτή, με προξενική θεώρηση, θεώρηση από το ελληνικό προξενείο ή άλλο τρόπο τον οποίο τυχόν ορίζουν σε διεθνείς συνθήκες που έχουν κυρωθεί με νόμο από την Ελλάδα.

Μετά την επικύρωση, απαιτείται επίσημη μετάφρασή των εγγράφων αυτών είτε από πιστοποιημένο μεταφραστή του Υπουργείου Εξωτερικών είτε από ανεξάρτητο πιστοποιημένο μεταφραστή.

 Ε. Με την υποβολή των εγγράφων, η ΔΟΥ οφείλει να εξετάσει το περιεχόμενο του φακέλου αίτησης για μεταβολή φορολογικής κατοικίας και αποφανθεί επ’ αυτού εντός 60 ημερών.

ΣΤ. Εάν το περιεχόμενο κριθεί πλήρες, επαρκές και έγκυρο, τότε η αίτηση γίνεται δεκτή και επισημοποιείται η μεταβολή φορολογικής κατοικίας και καταχώρισή σου ως φορολογικού κατοίκου εξωτερικού στο φορολογικό μητρώο. Ως ημερομηνία μεταβολής λαμβάνεται υπόψη εκείνη που εγγράφηκε στο έγγραφο Μ0.

Έχοντας δει, λοιπόν, όλη τη διαδικασία μεταβολής φορολογικής κατοικίας, ας κλείσουμε συνοψίζοντας τα όσα αναλύσαμε.

Με Λίγα Λόγια

Συνολικά, αναφερθήκαμε στο πότε κάποιος θεωρείται φορολογικός κάτοικος Ελλάδας, πότε θεωρείται φορολογικός κάτοικος εξωτερικού και πώς κινείται η διαδικασία για τη μεταβολή φορολογικής κατοικίας από την Ελλάδα στο εξωτερικό.

Ειδικά ως προς διαδικασία μεταβολής, διαπιστώνουμε ότι εμφανίζει αυξημένες απαιτήσεις σε χρόνο και προσοχή, ώστε η συμπλήρωση των εντύπων και συγκέντρωση των δικαιολογητικών να γίνει ορθώς και η υποβολή της αίτησης μεταβολής να πραγματοποιηθεί εμπρόθεσμα.

Για το λόγο αυτό, στον Παρασκευά Φορολογά σε υποστηρίζουμε σε κάθε στάδιο πραγματοποίησης της αίτησης μεταβολής φορολογικής κατοικίας και αναλαμβάνουμε την εκπροσώπησή σου στις ελληνικές φορολογικές αρχές.

Εάν, λοιπόν, επιθυμείς να γνωρίσεις τις υπηρεσίες μας, μη διστάσεις να επικοινωνήσεις μαζί μας  ή να κατεβάσεις το ΠΦ app σε Android ή iOS για τη διαχείριση και άλλων φορολογικών σου υποχρεώσεων!